Ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu artıran “Cənub Qaz Dəhlizi”
“Cənub Qaz Dəhlizi”nin əsas məqsədi “Şahdəniz” qaz-kondensat
yatağının ikinci mərhələsi üzrə hasil edilən təbii qazın genişləndirilmiş Cənubi
Qafqaz Qaz Boru Kəməri, TANAP və TAP vasitəsilə əvvəlcə Türkiyəyə, daha sonra Cənubi
Avropaya ixracını təmin etməkdir. Layihə Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə
və enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə xidmət edir.
Layihənin beynəlxalq hüquqi əsası 2011-ci ildə Azərbaycan ilə
Avropa İttifaqı arasında imzalanmış Birgə Bəyanatla möhkəmləndirilmişdir. Bu sənəd
TANAP və TAP üzrə hökumətlərarası sazişlər və uzunmüddətli qaz satış müqavilələri
üçün zəmin yaratmışdır. 2012-ci il iyunun 27-də Azərbaycan Respublikasının
Prezidenti cənab İlham Əliyev və Türkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan
arasında TANAP-a dair müqavilənin imzalanması layihənin reallaşmasında mühüm mərhələ
olmuşdur.
Prezident İlham Əliyevin siyasi iradəsi və fəal diplomatik fəaliyyəti
nəticəsində “Cənub Qaz Dəhlizi” mərhələli şəkildə uğurla icra edilmişdir.
2014-cü il sentyabrın 20-də layihənin təməli qoyulmuş, 2018-ci il mayın 29-da
Bakıda rəsmi açılışı həyata keçirilmişdir. Həmin ilin iyunun 12-də Əskişəhərdə
TANAP istifadəyə verilmiş, 30 iyun 2018-ci ildən etibarən ilk kommersiya
qazının Türkiyəyə nəqlinə başlanılmışdır. 31 dekabr 2020-ci ildə isə Azərbaycan
qazının Avropa bazarına tədarükü təmin olunmuşdur.
Ümumi dəyəri təxminən 40 milyard ABŞ dolları olan “Cənub Qaz
Dəhlizi” bu gün Azərbaycanın iqtisadi gücünün və beynəlxalq etibarlılığının
göstəricisidir. Hazırda Azərbaycan 14 ölkəyə təbii qaz ixrac edir və boru kəmərləri
vasitəsilə qaz təmin edən ölkələr sırasında dünyada birinci yerdə qərarlaşır.
Nəticə etibarilə, “Cənub Qaz Dəhlizi” Azərbaycanın müstəqil
enerji siyasətinin uğurlu nümunəsi olmaqla yanaşı, cənab Prezident İlham
Əliyevin uzaqgörən liderliyinin bariz təzahürüdür. Bu layihə ölkəmizin beynəlxalq
nüfuzunu daha da artıraraq Azərbaycanı qlobal enerji təhlükəsizliyində mühüm
subyektə çevirmişdir.
Yaşar Abdullayev
Azərbaycan Respublikası Gəncə şəhər Kəpəz Bələdiyyəsinin sədri
Rəylər
0 Rəy