Keçmişdən gələcəyə - toplaşaq muzeylərə!
Mədəni
irsimiz xalqımızın milli yaddaşı, tarixi varlığımızın və mənəvi dəyərlərimizin əsas
ifadəsidir. Bu irsin qorunduğu ən mühüm məkanlardan biri olan muzeylər
keçmişin izlərini yaşadan, xalqın tarixini, mədəniyyətini və düşüncə
dünyasını gələcək nəsillərə çatdıran mühüm elm və
mədəniyyət ocaqlarıdır. Muzeylər yalnız tarixi əşyaların
nümayiş etdirildiyi məkan deyil, həm də zamanın yaddaşını qoruyan,
keçmişlə bu gün arasında mənəvi körpü yaradan, cəmiyyətin mədəni
inkişafına xidmət edən dəyərli institutlardır.
Bir xalqın gücü yalnız onun iqtisadi inkişafı,
elmi-texniki nailiyyətləri və müasir imkanları ilə müəyyən olunmur. Əsl güc,
eyni zamanda, həmin xalqın öz tarixini bilməsində, milli-mədəni dəyərlərinə
sahib çıxmasında və bu dəyərləri gələcək nəsillərə ötürməsində özünü göstərir.
Çünki tarix yalnız keçmişdə baş vermiş hadisələrin məcmusu deyil.
Tarix xalqın kimliyini formalaşdıran, onun dünyagörüşünü, mənəvi dəyərlərini
və milli düşüncə tərzini yaşadan böyük bir yaddaşdır.
Tarixi yaddaşın qorunması xalqın mənəvi varlığının
davamlılığını təmin edən mühüm amillərdən biridir. Keçmişə aid hər bir
abidə, hər bir eksponat və hər bir mədəniyyət nümunəsi xalqın
həyat yolunun müəyyən bir səhifəsini özündə
yaşadır. Bu dəyərlərə sahib çıxmaq yalnız
keçmişə hörmət göstərmək deyil, həm də gələcək
nəsillər qarşısında məsuliyyətli mövqe nümayiş
etdirməkdir.
Bu gün qloballaşan dünyada
xalqların öz milli kimliyini qoruması xüsusi əhəmiyyət
daşıyır. Müasir dövrdə sürətlə dəyişən həyat
tərzi, yeni texnologiyalar və informasiya
imkanlarının genişlənməsi insanlara böyük
üstünlüklər qazandırsa da, bəzən onları öz tarixi
köklərindən uzaqlaşdıra bilər. Lakin müasir
inkişaf keçmişdən ayrılmaq deyil. Lakin müasir inkişaf keçmişdən
ayrılmaq deyil. Əksinə, müasir imkanlardan səmərəli istifadə etməklə tarixi
irsimizi daha geniş auditoriyaya tanıtmaq, onu yeni nəsillərə daha maraqlı və əlçatan
formada təqdim etmək mümkündür.
Bu gün əsas vəzifələrdən
biri milli irsimizi müasir yanaşmalarla təqdim etmək, onu gənc nəslə
daha maraqlı və əlçatan formada çatdırmaqdır. Çünki mədəni irsin qorunması və
təbliği yalnız muzeylərin və mədəniyyət müəssisələrinin deyil,
bütövlükdə cəmiyyətin qarşısında duran mühüm mənəvi və ictimai vəzifədir.
“Keçmişdən gələcəyə – toplaşaq muzeylərə!” çağırışı
sadəcə bir şüar deyil, hər birimizi tariximizə sahib çıxmağa, milli irsimizi
qorumağa və onu gələcək nəsillərə ötürməyə səsləyən mənalı
bir çağırışdır. Öz tarixi keçmişini
tanıyan, mədəni dəyərlərini qoruyan xalq bu
gününü daha yaxşı anlayır və gələcəyini
daha inamla qurur.
Məhz bu məqsədə xidmət edən təşəbbüslərdən biri də
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin həyata keçirdiyi “İrs Dostu”
proqramıdır. Bu proqram milli-mədəni irsin qorunması, öyrənilməsi və gələcək nəsillərə
ötürülməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Proqramın əsas ideyası insanları
tarixi irsimizə daha da yaxınlaşdırmaq, muzeylərə, tarixi abidələrə və mədəniyyət
nümunələrinə diqqətli və məsuliyyətli münasibət formalaşdırmaqdır.
“İrs Dostu” proqramı cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrində
mədəni irsə marağın artırılmasına, insanların öz tarixini daha dərindən öyrənməsinə
və milli dəyərlərimizə bağlılıq hissinin gücləndirilməsinə xidmət edir. Bu təşəbbüs
göstərir ki, mədəni irs yalnız qorunmalı olan keçmiş yadigar deyil, həm də gələcəyin
formalaşmasına təsir edən mühüm mənəvi sərvətdir.
Bu məqalə “İrs Dostu” proqramının ruhuna uyğun
olaraq, Azərbaycanın zəngin tarixi-mədəni irsini qorumaq, onu dünyaya tanıtmaq,
tariximizi gələcək nəsillərə sevdirmək, təhsil və mədəniyyəti
vahid bir platformada birləşdirmək arzusu ilə qələmə
alınmışdır. Proqramın əsas məqsədi hər bir insanda öz tarixinə, milli dəyərlərinə
və mədəni irsinə qarşı sevgi və məsuliyyət hissi
formalaşdırmaqdır.
Çünki irsimiz sadəcə keçmişdən bizə qalan dəyərlər
deyil. O, kimliyimizi, yaddaşımızı və milli ruhumuzu yaşadan böyük mənəvi xəzinədir.
Hər bir insan öz tarixinin yalnız izləyicisi deyil, həm də onun qoruyucusudur.
Tariximizi öyrənmək, mədəni sərvətlərimizi qorumaq və onları gələcək nəsillərə
çatdırmaq hər birimizin üzərinə düşən vacib vəzifədir.
Muzeylər keçmişimizin yaşadığı, tariximizin
danışdığı, milli dəyərlərimizin qorunduğu xüsusi məkanlardır. Muzeylərə ziyarət
yalnız eksponatlarla tanış olmaq deyil, həm də xalqımızın
keçdiyi yolu öyrənmək, tarixi hadisələrdən nəticə
çıxarmaq və vətənə bağlılıq hissini daha da gücləndirməkdir. Xüsusilə gənc nəslin
muzeylərə marağının artırılması onların milli kimliyini dərk etməsinə,
mədəniyyətimizə hörmət ruhunda formalaşmasına və
gələcəyin savadlı, məsuliyyətli və vətənpərvər
vətəndaşları kimi yetişməsinə böyük töhfə
verir.
Bu gün qarşımızda duran ən vacib suallardan biri
budur: biz öz tariximizi nə dərəcədə bilirik, milli irsimizi necə
qoruyur və onu gələcək nəsillərin yaddaşına necə
həkk edirik?
Bu sualın cavabını tapmaqda muzeylərin rolu əvəzsizdir.
Muzeylər tarixin canlı yaddaşıdır. Onlar yalnız qədim əşyaların
qorunduğu məkan deyil, həm də keçmişlə bu gün arasında körpü
yaradan, tariximizi və milli-mədəni irsimizi yaşadan dəyərli mədəniyyət
ocaqlarıdır. Muzeylərdə nümayiş olunan hər bir
eksponat öz dövrünün həyat tərzini, insanların düşüncəsini, zəhmətini
və yaradıcılığını əks etdirir. Bir əşyanın əsl dəyəri onun qədim olmasında
deyil, bizə çatdırdığı tarixi məlumat və mənəvi irsdədir.
Muzeylər vasitəsilə keçmişimizi
daha yaxından tanıyır, ondan nəticə çıxarır
və milli kimliyimizi daha dərindən dərk edirik. Eyni zamanda, muzeylər
insanlarda araşdırmaq, öyrənmək və düşünmək bacarığını inkişaf etdirən mühüm təhsil
məkanlarıdır. Burada tarix sadəcə oxunan məlumat deyil, əyani şəkildə müşahidə
olunan, hiss edilən və dərk edilən canlı bir prosesə çevrilir. Buna görə
də tariximizi qorumaq, muzeylərə maraq göstərmək
və bu zəngin irsi gələcək nəsillərə çatdırmaq hər
birimizin mənəvi məsuliyyətidir.
Muzeylər xalqların mədəni
yaddaşının aynası, keçmişlə bu gün arasında
qurulan canlı körpülərdir. Onlara baxaraq haradan gəldiyimizi,
hansı dəyərlər üzərində formalaşdığımızı və gələcəyə hansı izlərlə
addımladığımızı daha dərindən anlaya bilərik. Hər bir muzey
eksponatı sadəcə tarixi bir əşya deyil, əsrlərin yaddaşını özündə
yaşadan bir hekayədir.
Bir saxsı qab min illər
əvvəl yaşamış insanların gündəlik həyat
qayğılarından, bir qılınc onların azadlıq və
mübarizə ruhundan, bir sənət əsəri isə
həmin dövrün estetik düşüncəsindən xəbər
verir. Muzeyə daxil olan insan əslində
zaman maşınına minmiş olur. O, yalnız
keçmişi seyr etmir, həm də özünün həmin
tarixin davamı olduğunu dərk edir. Bu
isə insanın öz kimliyini, xalqının keçdiyi yolu və gələcək
qarşısındakı məsuliyyətini daha yaxşı anlamasına imkan
yaradır.
Muzeylərin əsas vəzifələrindən biri də yalnız
mövcud irsi qorumaq deyil, onu öyrənmək, tədqiq etmək və cəmiyyətə təqdim etməkdir.
Müasir dövrdə muzeylər ənənəvi sərgi məkanından daha geniş funksiyalar daşıyır.
Onlar elmi araşdırmaların aparıldığı, maarifləndirici tədbirlərin keçirildiyi,
gənc nəslin tarix və mədəniyyətlə əlaqəsinin gücləndirildiyi mühüm
ictimai platformalara çevrilmişdir.
Bunun ən gözəl nümunələrindən biri olan Heydər
Əliyev Mərkəzi klassik mənada muzey tipi olmasa da, muzey, sərgi salonları və
müxtəlif mədəniyyət məkanlarını özündə birləşdirən çoxfunksiyalı mədəniyyət
kompleksi kimi Azərbaycanın zəngin mədəni irsinin müasir dövrdə təqdim
olunduğu, keçmişin irsi ilə gələcəyin innovativ düşüncəsini bir araya gətirən,
ölkənin milli ruhunu və mədəni kimliyini əks etdirən mühüm mədəniyyət
ocaqlarından biridir.
Heydər Əliyev Mərkəzi yalnız memarlıq baxımından
deyil, həm də mədəniyyətin, incəsənətin, elmin və müasir
düşüncənin təbliği baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Burada
keçirilən sərgilər, beynəlxalq layihələr, mədəni tədbirlər və
təqdimatlar Azərbaycanın tarixini, mədəni dəyərlərini və yaradıcı potensialını
daha geniş auditoriyaya çatdırmağa imkan verir.
Mərkəzin axıcı və sərhəd tanımayan memarlıq üslubu
estetik gözəlliklə yanaşı, ənənəvi dəyərlərlə müasir düşüncənin və
innovasiyanın uğurlu vəhdətini ifadə edir. Memarlıq, incəsənət, tarix və müasir
texnologiyaların ahəngdar şəkildə birləşdiyi bu məkan ziyarətçilərdə milli irsə
maraq oyadır, onları öz köklərini daha dərindən dərk etməyə və gələcəyə inamla
baxmağa sövq edir.
Memarlıq baxımından Heydər Əliyev Mərkəzi milli-mədəni
irsin qorunması ilə müasir yanaşmanın uğurlu uzlaşmasını nümayiş
etdirən nadir nümunələrdəndir. Burada yaradılan zəngin mədəni
mühit tarixi irsin öyrənilməsinə, təbliğinə və gələcək nəsillərə
ötürülməsinə mühüm töhfə verir. Mərkəz bir daha göstərir
ki, mədəni irs yalnız keçmişdən qalan yadigar deyil. O, hər dövrdə yeni məna
qazanan, cəmiyyətin inkişafına təsir göstərən və gələcəyə istiqamət verən mənəvi
sərvətdir. Tarixi qorumağın ən doğru yolu onu
olduğu kimi saxlamaqla yanaşı, müasir düşüncə və yaradıcılıqla zənginləşdirərək
gələcəyə daşımaqdır.
Məhz bu xüsusiyyətlərinə görə
Heydər Əliyev Mərkəzi yalnız möhtəşəm memarlıq nümunəsi deyil, həm
də tarixlə gələcəyin qovuşduğu, milli ruhun, elmi düşüncənin və mədəni
inkişafın vəhdətini özündə əks etdirən mühüm mənəvi
məkandır.
Azərbaycanın zəngin muzey irsi yalnız böyük şəhərlərdə
yerləşən iri mədəniyyət mərkəzləri ilə məhdudlaşmır. Ölkəmizin
müxtəlif bölgələrində fəaliyyət göstərən tarix-diyarşünaslıq
muzeyləri də xalqımızın keçmişini, milli-mədəni dəyərlərini və özünəməxsus
regional xüsusiyyətlərini yaşadan mühüm yaddaş məkanlarıdır.
Tarix-diyarşünaslıq muzeyləri hər bir bölgənin
tarixini, mədəni irsini və özünəməxsus simasını qoruyan müqəddəs yaddaş
ocaqlarıdır. Bu muzeylərdə saxlanılan qədim əmək alətləri, silahlar, xalçalar,
bəzək əşyaları, məişət nümunələri, arxeoloji tapıntılar və digər qiymətli
eksponatlar əsrlərin sükutunu pozaraq ulu babalarımızın həyat yolundan, zəhmətindən,
yaradıcılığından və dünyagörüşündən xəbər verir.
Muzeyə daxil olan hər bir ziyarətçi burada tarixi əşyalarla
yanaşı, həm də öz keçmişinin izlərinə, milli kimliyinin dərin
köklərinə şahidlik edir. Dulusçuluq nümunələrindən
tutmuş orta əsr silahlarına, incə naxışlı
xalçalardan gündəlik istifadə olunan məişət
əşyalarına qədər hər bir eksponat qədim insanların həyat tərzini,
estetik zövqünü və mübarizə ruhunu əks etdirən
canlı tarix nümunəsidir.
Muzeylər insanlara keçmişi öyrətməklə
yanaşı, milli dəyərlərə hörmət, öz mədəni irsinə bağlılıq və
qürur hissi aşılayır. Bu məkanlar regionlarımızın mədəni simasını
formalaşdıran, əsrlərin sükutunu danışdıran yaddaş ocaqlarıdır. Onların hər bir
eksponatı bizə xatırladır ki, zəngin bir tarixin
varisi olmaq böyük qürur olduğu qədər, həmin irsi qorumaq və gələcək nəsillərə
çatdırmaq üçün də mühüm mədəniyyət ocaqlarıdır.
Bu gün Azərbaycanda 200-dən artıq müxtəlif profilli
muzey fəaliyyət göstərir və onların hər biri xalqımızın zəngin tarixi-mədəni
irsinin qorunması, elmi əsaslarla araşdırılması və gələcək nəsillərə
çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Görkəmli
şəxsiyyətlərin həyat və yaradıcılığını yaşadan ev muzeylərindən
tutmuş tarix, ədəbiyyat, incəsənət, hərb,
istiqlal, teatr, xalça və tətbiqi sənət, miniatür kitab muzeylərinə, eləcə
də tarix-etnoqrafiya muzey-qoruqlarına qədər müxtəlif istiqamətləri əhatə edən
bu mədəniyyət ocaqları Azərbaycanın çoxəsrlik yaddaşını, milli kimliyini və mənəvi
dəyərlərini qoruyaraq cəmiyyətə təqdim edən əvəzsiz irs məkanlarıdır.
Bəs muzeylərə nə üçün müraciət edirik?
Onlar yalnız keçmişdən qalan əşyaların saxlanıldığı məkanlardırmı? Əslində,
hər bir muzey elmi araşdırmaların aparıldığı, tarixi faktların öyrənildiyi,
mədəni dəyərlərin təhlil olunduğu və cəmiyyətə çatdırıldığı canlı bilik mərkəzidir.
Burada hər bir eksponat sadəcə nümayiş obyekti deyil, müəyyən bir
dövrün həyat tərzini, düşüncə sistemini və insan əməyini öyrənməyə imkan
verən qiymətli tarixi mənbədir.
Hər bir muzey xalqın keçmişindən xəbər verən, onun
mədəni düşüncəsini, həyat fəlsəfəsini və dünyagörüşünü əks etdirən canlı
yaddaş xəzinəsidir. Muzeylərə ziyarət yalnız baxış keçirmək deyil, araşdırmaq,
öyrənmək və dərk etmək prosesidir. Çünki tarixə toxunmaq, onu anlamaq və gələcəyə
ötürmək üçün ilk növbədə onu tanımaq lazımdır.
Azərbaycanın muzey xəzinəsində xüsusi yer tutan sahələrdən
biri də görkəmli şəxsiyyətlərin ev muzeyləridir. Bu muzeylər xalqımızın elm, ədəbiyyat,
incəsənət, musiqi və ictimai fikir tarixində
mühüm iz qoymuş şəxsiyyətlərin həyat və yaradıcılıq yolunu
yaşadır. Burada ziyarətçilər yalnız böyük insanların xatirəsi ilə tanış
olmur, həm də onların formalaşdığı mühit, yaradıcılıq dünyası, idealları və cəmiyyət
qarşısındakı xidmətləri haqqında daha dolğun məlumat əldə edirlər.
Görkəmli şairlərin, alimlərin, bəstəkarların və digər
görkəmli şəxsiyyətlərin ev muzeylərində qorunan şəxsi əşyalar, əlyazmalar, sənədlər,
fotoşəkillər və digər eksponatlar həmin insanların mənəvi
dünyasını və yaşadıqları dövrün ictimai-mədəni mənzərəsini
əks etdirən mühüm elmi mənbələrdir. Bu məkanlar
yalnız xatirə ünvanı deyil, həm də gənc nəslin
elmə, yaradıcılığa və milli dəyərlərə marağını artıran maarif ocaqlarıdır.
Ev muzeyləri keçmişlə bu gün arasında mənəvi əlaqə
yaradır, insanlara göstərir ki, böyük şəxsiyyətlərin irsi yalnız onların
yaşadığı dövrlə məhdudlaşmır. Onların düşüncələri, əsərləri və xidmətləri bu
gün də cəmiyyətin inkişafına təsir göstərən qiymətli mənəvi sərvətdir.
Milli dövlətçilik və hərbi tarix profilli muzeylər
isə xalqımızın dövlətçilik düşüncəsini, azadlıq mübarizəsini və milli iradəsini
yaşadan mühüm elmi-mədəni mərkəzlərdir. Bu muzeylərdə qorunan sənədlər, hərbi
geyimlər, silahlar, bayraqlar, orden və medallar, şəxsi əşyalar
və digər eksponatlar vasitəsilə ziyarətçilər tariximizin müxtəlif mərhələlərini
daha dərindən öyrənirlər.
Bu muzeylər bizə hansı yolu keçdiyimizi, dövlətimizin
və müstəqilliyimizin hansı dəyərlər üzərində qurulduğunu anlamağa kömək edir.
Burada insan tarixə sadəcə tamaşaçı kimi deyil, öz milli yaddaşının bir hissəsi
kimi yanaşır. Keçmiş nəsillərin mübarizəsini və fədakarlığını öyrənmək isə vətənə
bağlılıq, məsuliyyət və milli şüur hissini gücləndirir.
İncəsənət və dekorativ-tətbiqi sənət muzeyləri
xalqımızın estetik düşüncəsini, yaradıcılıq imkanlarını və sənətkarlıq ənənələrini
yaşadan mühüm mədəniyyət məkanlarıdır. Rəngkarlıq, heykəltəraşlıq, qrafika,
xalçaçılıq, keramika, zərgərlik və digər sənət nümunələri vasitəsilə xalqın
dünyagörüşü, həyat tərzi və mənəvi dəyərləri öyrənilir.
Sənət əsərləri yalnız gözəllik nümunəsi deyil.
Onlar xalqın tarixini, yaddaşını və kimliyini ifadə edən mühüm məlumat
daşıyıcılarıdır. Bir xalçadakı naxış, bir sənət əsərindəki obraz və ya bir tətbiqi
sənət nümunəsindəki ornament əsrlər boyu formalaşmış düşüncə və yaradıcılıq ənənələrindən
xəbər verir.
Arxeologiya və etnoqrafiya profilli muzeylər isə
xalqımızın ən qədim tarixini öyrənmək üçün mühüm elmi mənbələrdir.
Burada qorunan arxeoloji tapıntılar, qədim əmək alətləri, məişət
nümunələri, bəzək əşyaları və etnoqrafik materiallar insanların minilliklər ərzində
yaratdığı mədəni irsi əks etdirir.
Bu muzeylər bizə göstərir ki, tarix yalnız yazılı mənbələrdə
deyil, həm də torpaq altında qorunan maddi sübutlarda, xalqın gündəlik
həyatında və nəsildən-nəslə ötürülən ənənələrdə yaşayır.
Arxeologiya və etnoqrafiya muzeyləri insanın öz köklərini daha dərindən dərk
etməsinə, milli kimliyini anlamasına və irsinə məsuliyyətlə yanaşmasına
imkan yaradır.
Miniatür kitab muzeyləri və
digər ixtisaslaşmış muzeylər isə mədəni irsin müxtəlif sahələrini
təqdim edən xüsusi əhəmiyyətli yaddaş məkanlarıdır. Bu muzeylərdə qorunan nadir
kitablar, əlyazmalar, sənət nümunələri və xüsusi kolleksiyalar insanlara
mədəniyyətin müxtəlif formalarını tanımaq imkanı verir.
Bu məkanlar sübut edir ki,
bəzən kiçik ölçülü bir eksponat belə böyük tarixi və elmi əhəmiyyət
daşıya bilər. Kitab, sənət və yaradıcılıq nümunələri insan düşüncəsinin
inkişaf yolunu göstərir, araşdırma marağını artırır və mədəni irsin nə qədər zəngin
olduğunu nümayiş etdirir.
Bəs “İrs Dostu” olmaq nə deməkdir? İrs Dostu olmaq
yalnız muzeylərə və tarixi məkanlara baş çəkmək deyil. Bu, öz tarixini öyrənmək,
mədəni sərvətlərinə hörmətlə yanaşmaq, onları qorumaq və gələcək
nəsillərə çatdırmaq məsuliyyətini dərk etməkdir. Hər bir insan milli
irsin qorunmasında öz rolunu anlamalı və bu böyük yaddaş xəzinəsinin
yaşadılmasına töhfə verməlidir.
Muzeylərə yalnız turist
kimi deyil, öyrənən, araşdıran və sahib çıxan bir insan
kimi daxil olaq. Çünki muzeylər sadəcə ziyarət edilən məkanlar
deyil, elmin, yaddaşın və mənəvi dəyərlərin yaşadığı məktəblərdir. Onların hər
biri keçmişimizi öyrənmək, bu günümüzü anlamaq və gələcəyimizi
daha inamla qurmaq üçün bizə yol göstərir.
Gəlin, muzeylərə yalnız baxmaq
üçün deyil, öyrənmək və dərk etmək üçün toplaşaq. Gəlin, tariximizi sevək,
irsimizi qoruyaq və gələcək nəsillərə daha zəngin
bir mədəni miras ötürək. Çünki tarixini sevən və qoruyan xalq öz
kimliyini qoruyur.
Muzeylərin qapıları yalnız keçmişə açılan qapılar
deyil, gələcəyə aparan yollardır. Tariximiz bizim yaddaşımız, irsimiz isə
gələcəyimizdir. Öz tarixini bilən xalq öz yolunu daha aydın görür və gələcək
qarşısında daha məsuliyyətli addımlar atır.
Bu gün hər birimizin üzərinə
düşən vəzifə abidələrimizi qorumaq, mədəni irsimizi
tanıtmaq və onu gələcək nəsillərə sevgi ilə ötürməkdir.
Bir “İrs Dostu” olaraq hər birimiz bu tarixi xəzinənin könüllü
qoruyucusuyuq. Tarixi yaşadan, abidələri sevdirən və milli irsi gələcəyə
daşıyan məhz insanların ona olan sevgisi və sahib çıxmaq iradəsidir.
Sonda hər birimiz özümüzə bir sual verək:
tariximizin hansı səhifəsini gələcək nəsillərə ötürəcəyik?
Cavab verdiyimiz bu sual bizim irsimizə münasibətimizi,
milli yaddaşımıza bağlılığımızı və gələcək qarşısındakı məsuliyyətimizi müəyyən
edəcək. Tariximizə sahib çıxaq, irsimizi qoruyaq və gələcəyə silinməz bir iz
qoyaq!
Samir Zülfiyev
Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət
Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət
Xidmətinin Qəbələ Regional İdarəsinin İsmayıllı rayonu üzrə baş mütəxəssisi.
Rəylər
0 Rəy